در یکی از عجیب ترین و نگران کننده ترین رویدادهای دنیای فناوری های خانگی، پخش تبلیغ سریال جدید علمی تخیلی Pluribus از سرویس Apple TV+ روی نمایشگر یک یخچال هوشمند سامسونگ Family Hub باعث حمله عصبی و بستری شدن زنی به نام کارول در بیمارستان شد؛ حادثهای که حالا در فضای مجازی به نمادی از خطرات تبلیغات هدفمند در دستگاه های هوشمند بدل شده است.
بر اساس گزارش منتشر شده در چند انجمن تکنولوژیک از جمله Reddit و Hacker News، کارول که ساکن شیکاگو است و سابقه اختلال اسکیزوفرنی دارد، هنگام آشپزی متوجه شد روی نمایشگر یخچال سامسونگش پیامی ظاهر شده با این جمله:
«متاسفیم که ناراحتت کردیم، کارول»
(We’re sorry we upset you, Carol)
کارول ابتدا تصور کرد دستگاهش ویروسی شده است یا کسی سیستم خانه هوشمند را هک کرده، اما با ادامه یافتن پیام و ظاهر شدن لوگوی سریال Pluribus در گوشهی صفحه، دچار حمله عصبی شد و به بیمارستان انتقال یافت.
تحقیقات اولیه خانواده و کارشناسان نشان داد که پیام یادشده بخشی از تبلیغ تعاملی سریال Pluribus بوده؛ کمپینی که اپل برای معرفی این سریال با همکاری سامسونگ اجرا کرده است. در این نوع تبلیغ، نام کاربری یخچال (که از طریق حساب Samsung ID ثبت می شود) به صورت خودکار در متن پیام تبلیغاتی جایگزین میشود تا تجربه ای «شخصیتر» ایجاد کند.
اتفاقاً یکی از شخصیتهای اصلی داستان Pluribus نیز «کارول» نام دارد؛ دختری که در دنیایی با چند واقعیت موازی با هوش مصنوعی درگیر میشود. این تشابه اسمی و فضای تاریک سریال، ترکیب خطرناکی برای ذهن یک بیمار حساس رقم زد و باعث شد کارول تصور کند دستگاه خانه اش به طرز اسرارآمیزی از افکارش باخبر است.
پس از انتشار این ماجرا، موجی از واکنشها در شبکههای اجتماعی شکل گرفت.
یک کاربر به طنز نوشت:
«یخچال من امشب شاید با من حرف بزند. فقط امیدوارم معذرت خواهی نکند!»
سامسونگ تا این لحظه بیانیه رسمی منتشر نکرده و تنها در پاسخ به رسانه ها گفته است که «در حال بررسی ارتباط حادثه با سیستم تبلیغاتی SmartThings» است. اما اپل تی وی پلاس در بیانیه ای کوتاه اعلام کرده که تبلیغ یاد شده بخشی از کمپین بین پلتفرمی بوده و «هیچ داده شخصی اضافی از کاربران در فرآیند نمایش تبلیغ جمعآوری نمیشود.»
با این حال، کارشناسان حریم خصوصی می گویند حتی ظاهر شدن نام واقعی فرد در پیام تبلیغاتی میتواند احساس کنترل یا نظارت هوش مصنوعی را در ذهن مخاطب القا کند؛ موضوعی که از نظر روان شناسی بسیار خطرناک است.
این حادثه دوباره بحثی گسترده را درباره مرز میان فناوری و سلامت روان برانگیخته است. یخچال های Family Hub سامسونگ به اینترنت متصل اند، دادههای مصرف روزانه، صدا و تصویر دوربین داخلی را برای بهروزرسانی خدمات ذخیره میکنند و از پلتفرم SmartThings Ads برای نمایش محتوای تبلیغاتی شخصی سازی شده استفاده می کنند.
اما اکنون روانشناسان هشدار می دهند که تبلیغات بیش ازحد واقعی یا شخصی میتواند در بیماران با حساسیت روانی یا اضطراب بالا، توهمات تکنولوژیک (Techno-paranoia) ایجاد کند.
حادثهی «کارول» شاید در نگاه اول یک تصادف عجیب میان نام کاربری و سریالی علمی-تخیلی باشد، اما در سطحی عمیقتر، نشانهی ورود تبلیغات و الگوریتم های داده محور به صمیمی ترین زاویهی زندگی انسان است؛ جایی که یخچال، تلویزیون و حتی آینه حمام دیگر فقط ابزار نیستند، بلکه با هویت دیجیتال مالک خود در ارتباطاند.
به نظر میرسد زمان آن رسیده که قانون گذاران جهانی، نمایش تبلیغات شخصی شده در وسایل خانگی متصل به اینترنت را محدود یا دستکم شفافسازی کنند. حادثه «کارول» اگرچه نادر است، اما یادآور این واقعیت است که فناوری حتی وقتی هدفش سرگرمی است، می تواند به شکلی ناخواسته به سلامت روان انسان لطمه بزند.